Romanzo Criminale ***½

De erfenis van de onnavolgbare maffia serie La Piovra (De Octopus), uit de jaren ’80 is zwaar. In de eerste plaats voor de makers van La Piovra zelf, die na serie 4, waarin de heldhaftige en immens populaire Corrado Cattani (Michele  Placido) sterft, langzaamaan afglijden tot de laatste delen geen schim meer zijn van de eerste afleveringen.  Er zijn daarnaast  heel veel series en films uitgebracht over de georganiseerde misdaad, die meer gebaseerd zijn op de werkelijkheid, maar die nooit zo meeslepend werden als La Piovra. Denk aan series als Corleone – Il Capo dei Capi (2007) en de tv film Giovanni Falcone (2006), die overigens in het geheel niet slecht waren.

Met enige terughoudendheid begon ik dan ook aan de reeks afleveringen van Romanzo Criminale, die in 2008 voor het eerst op de Italiaanse televisie te zien waren. Het verhaal over de opkomst van een machtige bende in het Rome van eind jaren ’70. Drie jonge, zeer verschillende criminelen uit de wijk Magliana staan aan de wieg van de Banda della Magliana. In de onrustige periode waarin Italië op dat moment verkeert, is er in Rome geen organisatie als de maffia, die alle criminele activiteiten beheerst. Libanese, Freddo en Dandi zijn de roepnamen van de ambitieuze jonge criminelen, die besluiten in het gat te duiken en de macht te grijpen in de onderwereld van Rome. Door hun dadendrang en verdachte hulp van geheime overheden, schakelen ze hun concurrenten uit en beheersen ze in korte tijd de complete drugshandel. Afpersingen, gokhuizen, prostitutie, ze blijken overal talent voor te hebben. De bende lijkt onaantastbaar, maar ten tijde van de bloederige aanslag op het station van Bologna in 1980, komen er al scheuren in het bolwerk van de Banda. Interne onvrede en excessief cokegebruik zorgen ervoor, dat de hechte groep uit elkaar dreigt te vallen.

Wellicht dat de aanwezigheid van Michele Placido als adviseur op de set van Romanzo Criminale ertoe heeft bijgedragen, maar regisseur Stefano Sollima heeft een prachtwerk afgeleverd, dat de vergelijking met La Piovra echt kan doorstaan. 12 afleveringen van gemiddeld 50 minuten wekken de verslaving van de kijker op. De charismatische Francesco Montanari is perfect gecast als de angstaanjagende Libanese en Vinicio Marchioni is een fantastische tegenhanger in de rol van Freddo. De relatie tussen deze twee totaal verschillende karakters, die ondanks tegengestelde ideeën elkaar nooit zullen verraden uit wederzijds respect, is een zeer geloofwaardige en interessante rode draad in het verhaal. De makers van de serie hebben er voor gekozen om de criminele hoofdpersonen vooral menselijk neer te zetten, hetgeen zorgt voor een grote betrokkenheid bij de kijker. Die betrokkenheid voel je echter ook bij inspecteur Scialoja (Marco Bocci) die als eerste het gevaar van de Banda della Magliana onderkende, maar in alle opzichten werd tegengewerkt door zijn eigen mensen.

In 2005 werd er reeds een speelfilm gemaakt met dezelfde titel, waarbij de regie in handen was van Michele Placido. Het succes van deze film, gebaseerd op het boek van Giancarlo de Cataldo, leverde een basis voor de serie, die televisiekijkend Italië weken achtereen in zijn greep heeft gehouden.  Naast het feit dat het een onderhoudend kijkspel is, is de tijdsgeest waartegen zich alles afspeelt, ook bijzonder. Het is de roerige en bloederige periode in de geschiedenis van Italië, waarin de Rode Brigades van zich doen spreken met de ontvoering en moord op ex-premire Aldo Moro, terroristen 35 doden maken bij een explosie op het station van Bologna en het begin wordt ingeluid van de reeks Excellente Kadavers, waarbij veel vooraanstaande politieke, maatschappelijke of criminele personen worden vermoord. De Banda della Magliana kan hier niet los van worden gezien, alhoewel niet kan worden vastgesteld hoe groot hun betrokkenheid precies was bij deze historische feiten.
In alle opzichten een prachtige dvd box (met ook de 3-uur durende film over het leven van Aldo Moro) en een must voor de liefhebbers van het genre.

Regie:Stefano Sollima
Jaar: 2008
Met: Vinicio Marchionni, Francesco Montanari, Alessandro Roja, Mauro Meconi, Andrea Sartoretti, Daniela Virgilio, Marco Bocci, Riccardo de Filippis, Edoardo Pesce, Lorenzo Renzi, Giorgio Caputo, Orlando Cinque, Massimo de Francovich, Allessandra Mastronardi, Emiliano Coltorti, Marco Giallini, Ivano de Matteo, Antonio Gerardi, Vincenzo Tanassi, Fausto Paravidino.

Waardering Filmgoed ***½